Begroting 2012/Politieke Beschouwingen

Vanavond staat in het teken van het nemen van beslissingen.  Waaraan besteed Leeuwarden nog geld en energie in 2012 en waaraan niet meer.  Ieder mensenleven staat in het teken van beslissingen. Ga ik voor die leuke baan, of blijf ik veilig zitten. Vraag ik die leuke jongen of dat leuke meisje uit eten, of niet. Koop ik wel of niet dat huis?

Maar weinig staat vast en  veel wordt beïnvloed door je eigen keuze. Deze keuzevrijheid staat centraal voor liberale partijen. Maar die vrijheid betekent niet dat je geen keuzes hoeft te maken.  Niet voor niets wordt vaak gezegd dat stilstand achteruitgang betekent.

Dit college heeft ook keuzevrijheid, maar lijkt zich dat niet voldoende te beseffen.  Veelvuldig wordt gewezen naar de economie of het Rijk en worden moeilijke keuzes uit de weg gegaan. Deze begroting lijkt daarbij te worden overschaduwd door angst en valse hoop. De hoop dat de midterm review grote zakken geld laat zien, waardoor het nemen van pijnlijke beslissingen door het college kan worden voorkomen. 

Ik zal de laatste zijn die zal beweren dat u in een gemakkelijke periode zit.  In tegendeel.  Maar dat rechtvaardigt het uitstellen en voor u uitschuiven van beslissingen niet.  Met name in moeilijke tijden verdient een gemeente en stad een sterk en krachtig gemeentebestuur dat niet bang is om keuzes te maken.  Leeuwarden verdient een college dat de bal opeist en laat zien uit welk hout ze gesneden is. 

Tijdens het voorbereiden van deze bijdrage kwamen we de nieuwe commercial van Nike tegen. In de hoofdrol de wereldberoemde ,inmiddels niet meer actief spelende, basketballer Michael Jordan. Een held voor gekleurde en blanke jongeneren in Amerika en in de rest van deze wereld.

Deze sterspeler, veranderde het spel, liet zien dat mensen kunnen vliegen maar deed dit niet zonder te falen.  Met andere woorden je kunt niet winnen zonder af en toe te falen. Toppen behaal je niet zonder dalen. Fouten maak je het liefst zo min mogelijk, maar ze horen erbij en zijn menselijk. De enige echte grote fout die je kunt maken is géén beslissing of verantwoordelijkheid te nemen. Bij basketbal wordt de laatste minuut van de wedstrijd chrunchtime genoemd. Als je scoort dan ben je Money, wie niets doet verliest. Wat mij betreft is het nu chrunchtime.

Deze begroting is een verlies voor Leeuwarden en haar inwoners.  Het lijkt er op dat de spanning u verlamd.  Het structurele meerjarenperspectief duikt in 2014 en 2015 in de rode cijfers (pg 184) het college presenteert zonder beroep te doen op de reserve geen sluitende meerjarenbegroting meer. Voor het opvangen van de algemene risico's is een weerstandscapaciteit nodig van € 10.9 miljoen, de verwachte algemene reserve is  € 11,3 miljoen en is daarmee net voldoende om de algemene risico's op te vangen.

Er ontstaan in de begroting grote problemen op met name Welzijn en Sociale Zaken. Ook de WMO  is al jaren een gemeentelijke zorgenkindje. De ontwikkeling op Welzijnsgebied kan zo niet doorgaan. Dit is niet goed voor de mensen die het betreft want nog altijd is een baan de beste remedie tegen een sociaal isolement en het bestrijden van de armoede. Daarnaast lijkt het college niet in te kunnen of te willen grijpen op de WMO. Begrijp me goed wij willen niet dat de zwakkeren de dupe van de bezuinigingen worden maar we willen wel dat er goed gekeken wordt naar effectiviteit van de maatregelen. Een voorbeeld daarvan is de tarifering Huishoudelijke Hulp.

In de raadsvergadering op 15 december 2010 zegt het college op een vraag van de VVD toe om in 2011 een herberekening van de tarieven Huishoudelijke Hulp 1 en 2 te maken. En eerlijk is eerlijk, het is het college gelukt om het ons in 2011 voor te leggen. Namelijk in de memorie van antwoord van vorige week. De VVD fractie heeft, in samenwerking met de het CDA, zelf het rekenwerk ter hand had genomen, en kwam tot mogelijke grote besparingen, die helaas dus niet gerealiseerd zijn. Besparingen die in de honderdduizenden euro's lopen.

Opmerkelijk genoeg kregen we te horen dat de optie tot verlenging van het contract, overigens wel met een tariefsverlaging, onlangs al is verzonden. Verder werd ons gemeld dat in 2013 een nieuwe aanbesteding wordt gestart, mede in verband met decentralisatie vanuit de AWBZ. Wij willen  niet meer met dit soort onduidelijkheden worden geconfronteerd en dienen daarom samen met het CDA, D66 en FNP een motie in.  We verwachten natuurlijk dat het college bij de uitvoering van de motie een iets hoger tempo gaat aannemen dan bij het nakomen van toezeggingen.

De VVD Fractie heeft met veel belangstelling kennis genomen van de werkwijze van de Stichting Mienskipssoarch in de gemeente Boarnsterhim. Over het werk van deze stichting, uitgevoerd in een aantal dorpen in Leeuwarden, dient het CDA mede namens ons een motie in.

Volgens de VVD is er ruimte voor een experiment met een geheel andere benadering van het welzijnswerk, op basis van het concept Big Society. Het CDA zal, ook mede namens ons, een motie indienen om een pilot voor deze methode te gaan uitvoeren.

Op het inkomensdeel laat de WWB een overschrijding zien van ruim 14 miljoen zien. Voordat u het zegt, daarvan is inderdaad ca. 1 miljoen euro ontstaan door een Rijkskorting.  In de memorie van antwoord laat u zien dat u het bestrijden van deze overschrijding voortvarend oppakt en 23 maatregelen heeft ontwikkeld om deze overschrijding tegen te gaan. Daarbij is het wel noodzaak om programma overstijgend te werken.  Als u zich inzet om meer werkgelegenheid naar de gemeente te halen dan moet die niet via de achterdeur verdwijnen en is een goed draaiende City Marketing een voorwaarde.
Een uitkering voor mensen die niet geplaatst kunnen worden is daarbij het laatste redmiddel. Werk staat op nummer  1. Ondanks de college voornemens vindt de VVD fractie dat er nog aanvullende maatregelen genomen zouden moeten worden en dat de raad meer geïnformeerd moet worden. Daartoe dienen we ook een motie in.

Naast Welzijn maken wij ons ernstige zorgen over de risico's die de gemeente loopt binnen de grondexploitaties. Met name ook door de reactie van het college op de vragen vanuit ons en andere partijen. Het college wuift serieuze onderzoeken van Nicis en Deloitte weg alsof het niets is.  U stelt dat de risico's van de grondexploitatie voldoende bekend zijn en ook dat de reserve grondexploitatie voldoende is om de risico's op te vangen.

Wij zijn hier niet van overtuigd. Er vindt op dit moment een kaalslag plaats binnen grondexploitaties. Ondanks dat Leeuwarden een prachtige stad is ligt het niet in middelpunt van het universum. De kansen zijn reëel, dat wanneer je niets doet de klappen extra hard zullen aankomen. Wij kiezen er niet voor om problemen uit de weg te gaan maar willen nu handelen. Daarom stellen wij nogmaals voor om een extern onderzoek naar de risico's uit te laten voeren.

De VVD vindt veiligheid een belangrijke basisbehoefte en een echte kerntaak van de overheid.  De voorgestelde bezuinigingen op juist deze elementaire taak vinden we erg verontrustend.  Al jarenlang scoort met name de binnenstad van Leeuwarden helaas slecht op het gebied van veiligheid.

Het college kiest er in deze begroting  voor om minder geld te besteden aan veiligheid en daarbij succesvolle projecten als Radar te schrappen. Dit is dan wel het gevolg van het stopzetten van de Monfrans gelden maar daarnaast had het college alsnog er voor kunnen kiezen om een dekking voor deze activiteiten  te vinden.  In dit kader dienen wij de motie calamiteitenverlichting samen met CDA, SP en CU in  en stellen we samen met het CDA extra geld beschikbaar aan Radar.

De Omvorming  van de Culturele sector in Leeuwarden staat binnenkort uitgebreid op de agenda, dat zullen we hier nu buiten beschouwing laten. Wel is gebleken dat verschillende instellingen kampen met aanvullende problemen op basis van de verplichte indexeringen waar zij voor staan. Het is ons onvoldoende duidelijk wat de gevolgen hiervan zijn en dienen daarom een motie in samen met SP en D66.

Reactie in 2e termijn:

Afgelopen maandag hebben wij, gezien de tijd, het college in 1e termijn de ruimte gegeven om te reageren, zonder interrupties van de kant van de Raad. Dat kostte op een aantal momenten wel behoorlijk wat moeite.

Het college heeft namelijk in haar reactie vooral een houding aangenomen van "Kan Niet, Mag Niet, Wil Niet". De reactie was kort en bondig, straalde daarnaast ook een houding uit van "als wij het niet verzonnen hebben, dan kan het nooit wat zijn".

Om in basketbal termen te blijven: Dit college concentreert zich volledig op de "defense" maar vergeet dat initiatief en innovatie nodig zijn om verder te komen.